6 baravarlik o‘sish: Tobora o‘zbekistonliklarning elektromobilga qiziqichi ortib bormoqda

O‘zbekiston transport tizimida katta burilish davri kuzatilmoqda. Mamlakat ichki bozorida ekologik toza transport vositalariga bo‘lgan qiziqish shunchaki ortib qolmay, balki keskin sakrashni amalga oshirdi. Bojxona qo‘mitasining so‘nggi hisobotlari shuni ko‘rsatadiki, 2026-yilning dastlabki ikki oyi mahalliy avtomobil bozori uchun rekordlar davri bo‘ldi.

Elektr dvigatellari erasining boshlanishi

Joriy yilning yanvar va fevral oylari davomida O‘zbekistonga jami 158,6 million dollar qiymatga ega bo‘lgan 9 698 dona elektromobil olib kirildi. Ushbu raqamlarni o‘tgan yilgi ko‘rsatkichlar bilan qiyoslaganda, o‘sish sur’ati hayratlanarli ekani namoyon bo‘ladi. 2025-yilning shu davrida mamlakatga atigi 1 556 dona elektr transporti import qilingan bo‘lib, joriy yilda bu ko‘rsatkich qariyb olti baravarga oshgan.

Mutaxassislarning fikricha, bunday dinamika bejiz emas. Davlat tomonidan taqdim etilayotgan bojxona imtiyozlari, quvvatlash stansiyalari infratuzilmasining kengayishi va haydovchilarning tejamkor texnologiyalarga bo‘lgan ishonchi elektromobillarni bozordagi asosiy drayverga aylantirmoqda.

Gibridlar va an’anaviy avtomobillar: Bozordagi muvozanat

Shunisi e’tiborga loyiqki, gibrid avtomobillar segmenti ham o‘z tarixidagi eng yuqori o‘sish templaridan birini namoyish etdi. Agar 2025-yilning dastlabki ikki oyida mamlakatga bor-yo‘g‘i 70 dona gibrid mashina kirgan bo‘lsa, joriy yilda bu ko‘rsatkich 1 249 donani tashkil etdi. Moliyaviy nuqtai nazardan qaraganda, bu yo‘nalishdagi import qiymati 2,1 million dollardan 41,2 million dollargacha ko‘tarildi.

An’anaviy yonilg‘ida harakatlanuvchi avtomobillar bozorida esa barqarorlik kuzatilmoqda. Joriy yilda 55,95 million dollarlik 2 988 dona benzinli avtomobil import qilindi. Qiziqarli jihati shundaki, olib kirilgan mashinalar soni o‘tgan yilga (2 746 dona) nisbatan biroz ko‘paygan bo‘lsa-da, ularning umumiy xarid qiymati deyarli o‘zgarmagan holda qolgan.

Kelajak sari strategik qadamlar

O‘zbekiston nafaqat import hisobiga, balki ichki ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish orqali ham avtomobil tanqisligini bartaraf etishni maqsad qilgan. “O‘zbekiston 2030” strategiyasida belgilangan rejalar mamlakatning mintaqaviy avto-xabga aylanish istagidan dalolat beradi.

O‘tgan 2025-yilda mamlakatda 257,8 mingta yengil avtomobil konveyerdan chiqqan bo‘lsa, kelgusi yillarda bu raqamlar geometrik progressiya bilan o‘sishi kutilmoqda. Rejaga ko‘ra, 2027-yilda ishlab chiqarish hajmi 550 mingtaga, 2028-yilda 700 mingtaga va 2029-yilda 800 mingtaga yetkaziladi. Yakuniy maqsad esa kelgusi besh yillikda yillik ishlab chiqarish quvvatini 1 million donaga yetkazishdan iborat.