O‘zbekistonda elektr inqilobi: 16 foizlik kreditlar, taksistlar uchun imtiyozlar va byudjet kompensatsiyalari

O‘zbekiston elektromobillar sohasida keng ko‘lamli islohotni yo‘lga qo‘ymoqda. “O‘zbekiston–2030” strategiyasini amalga oshirish dasturi doirasidagi Prezident farmoniga muvofiq, 2026-yildan boshlab mamlakatda elektromobillar xaridini rag‘batlantirish hamda taksi xizmatlarini elektr tortish kuchiga o‘tkazish jarayoni faol bosqichga o‘tadi.

Elektromobildagi taksistlar uchun alohida imtiyozlar

2026-yil 1-martdan boshlab o‘zini o‘zi band qilgan shaxs sifatida ro‘yxatdan o‘tgan va elektromobilda taksi xizmati ko‘rsatuvchi fuqarolar uchun quyidagi preferensiyalar joriy etiladi:

• ijtimoiy soliqni to‘lashda 10 foizgacha chegirma;
• davlat tashkilotlariga qarashli pullik avtoturargohlardan, jumladan aeroport va vokzallardagi avtoturargohlardan 30 daqiqagacha bepul foydalanish;
• yo‘l-transport hodisalari va huquqbuzarliklarsiz 1 million kilometr yo‘l bosgan haydovchilarga “Tabiat himoyachisi” ko‘krak nishonini topshirish.

2026-yil yakuniga qadar elektromobilda faoliyat yuritayotgan o‘zini o‘zi band qilgan taksistlar sonini 300 ming nafarga yetkazish rejalashtirilgan. Kutilayotgan natija — atmosfera ifloslanishida ichki yonuv dvigatelli avtomobillarning ulushini 7 foizga kamaytirish.

Mazkur chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun Transport vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari mas’ul etib belgilangan.

16 foizlik avtokreditlar: foizlar davlat tomonidan qoplanadi

2026-yil 1-sentyabrdan boshlab elektromobillar xaridi uchun imtiyozli avtokreditlash dasturi ishga tushiriladi — yillik stavka 16 foizgacha etib belgilanadi.

Belgilangan chegaradan ortiq foiz yukining bir qismi tijorat banklariga davlat byudjeti hisobidan kompensatsiya qilinadi.

Dastlabki bosqichda imtiyozli stavkada 15 000 ta elektromobil xaridini moliyalashtirish ko‘zda tutilgan.

Elektroquvvatlash shoxobchalari: narx 300 so‘mdan oshsa — farqni byudjet qoplaydi

2026-yil 1-maydan boshlab davlat zaryadlash stansiyalari uchun elektr energiyasi narxini subsidiyalashni boshlaydi. Agar 1 kVt⋅soat narxi 300 so‘mdan oshsa, yuzaga kelgan farq davlat byudjeti hisobidan qoplanadi.

Bundan tashqari, tadbirkorlarga zaryadlash stansiyalarini tashkil etish uchun yillik 10 foizlik maqsadli kreditlar ajratiladi.

Maqsad — 2026-yil oxiriga qadar mamlakat bo‘yicha zaryadlash punktlari sonini 4 000 taga yetkazish.

Ekologiya va yangi iqtisodiyotga ustuvor e’tibor

Islohot nafaqat avtomobil egalari manfaatlarini qo‘llab-quvvatlashga, balki ekologik yuklamani tizimli ravishda kamaytirishga ham qaratilgan. Taksi xizmatlarini ommaviy ravishda elektr transportiga o‘tkazish iqtisodiyotning “yashil” transformatsiyasini ta’minlovchi asosiy vositalardan biri sifatida ko‘rilmoqda.