Иссиқ ҳаво ортидан кескин совиш кутилмоқда: эртапишар сабзавотлар нархи ошадими?
Ҳавонинг совиши пиёз, карам ва сабзи каби эртапишар сабзавотларнинг ҳосилига таҳдид солади. Донли мевалар ва ёнғоқлар ҳосилининг бир қисми ҳам хавф остида.
3 daqiqa o‘qiladi
Бир неча кундан буён мамлакатимизда қишга хос бўлмаган илиқ ҳаво кузатилмоқда. Жойларда бодом гуллаган, эртапишар маҳсулотлар ҳам ривожлана бошлади.
Аммо, прогнозларга кўра, олдинда ҳали совуқ кунлар бор. Энди қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг тақдири қандай бўлади?
Пиёз, карам ва сабзи ҳосилига таҳдид бор
EastFruit экспертлари Қозоғистон, Ўзбекистон ва Тожикистонда ҳавонинг кескин совиб кетиши пиёз нархига таъсир кўрсатишини маълум қилди.
Мутахассисларга кўра, ҳавонинг совиши март ойида ушбу мамлакатларнинг жанубий ҳудудларида йиғиб олинадиган пиёз, карам ва сабзи каби эртапишар сабзавотларнинг ҳосилига таҳдид солади.
Бундан ташқари, донли мевалар ва ёнғоқлар ҳосилининг бир қисми ҳам хавф остида.
Сўнгги пайтларда минтақада ҳаво жуда иссиқ бўлмоқда
Мева-сабзавот бизнеси бўйича халқаро эксперт Бахтиёр Абдувоҳидовнинг таъкидлашича, сўнгги пайтларда минтақада ҳаво жуда иссиқ, жумладан, кундузи ҳарорат 20 даражадан ошиб кетган.
Натижада, кўплаб ҳудудларда бодом аллақачон гуллашни бошлаган ва бошқа донли мевали экинларнинг дарахтларида куртаклар чиққан.
Ҳаво минус 12-13 даражагача тушиши мумкин
Бироқ яқин кунларда ҳатто Тожикистоннинг жанубий вилоятларида ҳам ҳарорат кескин совиб, 7-10 даражагача совиши кутилмоқда. Ўзбекистон ва Қозоғистонда эса вазият анча оғирроқ, республикаларда ҳаво ҳарорати кечаси минус 12-13 даражагача тушиши, кундузи эса совуқ давом этиши мумкин.
Эрта пиёз аллақачон униб чиққан
Шу билан бирга, мутахассиснинг фикрича, эрта пиёз аллақачон униб чиққан, бу эса ҳосилнинг бир қисмини йўқотишга олиб келиши мумкин. Иссиқ хоналарда сақланмаган пиёзлар ҳам зарар кўрмаслиги керак, дейди мутахассислар.
Совуқ ҳароратнинг таъсири ривожланиш босқичига боғлиқ
Агроном Сергий Альбанинг фикрича, совуқ ҳароратнинг пиёзга таъсири ҳосилнинг ривожланиш босқичига боғлиқ.
“Агар пиёз ҳосили совуққа қадар олтидан ортиқ барг ҳосил қилган бўлса, у етишишда давом этиши мумкин”, — дейди у.
Сифат ҳам ёмонлашади
Latvijas dārznieks сабзавот етиштирувчилар уюшмаси мутахассиси ва EastFruit блогери Марите Гаилите совуқнинг пиёз экинларига таъсири пиёзнинг хилма-хиллиги ва гибридига, шунингдек, плантациянинг умумий ҳолатига боғлиқлигини айтди.
“Ўтган мавсум тажрибаси шуни кўрсатадики, эрта пиёз ҳосилининг бир қисми йўқолиши мумкин. Пиёзнинг сифати ҳам ёмонлашиши мумкин. Бундан ташқари, совуқлар кейинчалик ҳосилни йиғиш санасининг кечикишига олиб келади”.
Нарх-наво қандай бўлади?
Хулоса қилиб айтадиган бўлса, ҳавонинг совиши Марказий Осиёда пиёз бозоридаги кескинликни бир оз пасайтириши мумкин, республикаларда маҳсулот захиралари юқорилигича қолмоқда ва нархлар нисбатан паст. Эрта пиёз ҳосилининг бир қисмининг йўқолиши кутилмоқда, йиғим-терим саналарининг кечикиши эса омборда тўпланган маҳсулотларнинг катта захираларини сотишда қўшимча кунларга олиб келади.
Шунингдек, совуқ ҳаво мажбурий совитишдан ҳоли, ёпиқ жойларда сақланадиган пиёз экинларининг йўқолишини камайтиради.
“Ҳар ҳолда, бу бозор учун ижобий бўлиб, аста-секин ўсиб бораётган пиёз нархининг барқарорлашишига таъсир ўтказади”, — дейилади хабарда.
