O‘tgan yili eng ko‘p “soqqa” qilgan bank qaysi bo‘ldi?

2025-yil O‘zbekiston bank sektori uchun moliyaviy ko‘rsatkichlar bo‘yicha burilish nuqtasi sifatida qayd etildi. Ma’lumotlarga ko‘ra, yil davomida banklarning umumiy sof foydasi 15,5 trillion so‘mga yetdi. Bu ko‘rsatkich 2024-yilga nisbatan qariyb 2,3 barobar yuqori bo‘lib, soha tarixidagi eng yirik moliyaviy natijalardan biri hisoblanadi.

Ko‘pchilik banklar foyda bilan ishladi, ammo tafovutlar saqlanib qoldi

Yil yakunlariga ko‘ra, banklarning asosiy qismi moliyaviy yilni ijobiy natija bilan yopdi. Biroq foyda darajasi banklar kesimida bir xil bo‘lmadi. Ayrim moliya institutlarida daromad keskin oshgan bo‘lsa, ba’zilarida o‘sish sekinlashdi, ayrim banklar esa yilni zarar bilan yakunladi.

Xususan, 2024-yilga nisbatan besh bankda foyda kamaygani kuzatildi. Ular orasida Infinbank, Uzum Bank, Ziraat Bank, Poytaxtbank va TBC Bank bor.

Eng yirik foyda egalari: yetakchilar kimlar?

2025-yilda sof foyda hajmi bo‘yicha yetakchilikni O‘zmilliybank saqlab qoldi. Bank yil davomida 1 919 milliard so‘m sof foyda ko‘rsatib, o‘tgan yilga nisbatan daromadini qariyb 197 milliard so‘mga oshirdi.

Ikkinchi o‘rinni SQB egalladi — uning sof foydasi 1 880 milliard so‘mni tashkil etdi. Bank bir yil ichida 576,9 milliard so‘mlik o‘sishga erishdi.

Uchinchi yirik moliyaviy natija Kapitalbank hissasiga to‘g‘ri kelib, bank 1 788 milliard so‘m sof foyda qayd etdi. Bu ko‘rsatkich bir yil avvalgidan 632 milliard so‘mga yuqori.

Shuningdek, Hamkorbank (1 705 mlrd so‘m), Trastbank (865 mlrd so‘m), Xalq banki (702 mlrd so‘m) va KDB Bank Uzbekistan (691 mlrd so‘m) ham yuqori daromad ko‘rsatgan banklar qatoridan joy oldi.

Past daromadli banklar: minimal foyda bilan yakunlangan yil

Ayrim banklar uchun 2025-yil moliyaviy jihatdan ancha murakkab kechdi. Openbank (8,2 mlrd so‘m), Mybank (8,9 mlrd so‘m), AVO Bank (6,6 mlrd so‘m), Garant bank (5,2 mlrd so‘m), TBC Bank (0,6 mlrd so‘m) va Poytaxtbank (0,7 mlrd so‘m) yilni juda kam sof foyda bilan yakunladi.

Zarar bilan ishlagan banklar ham bor

Ijobiy umumiy foniga qaramay, ayrim banklar 2025-yilda zarar ko‘rdi. Eng katta salbiy moliyaviy natija Biznesni rivojlantirish bankida qayd etilib, u yilni 2,2 trillion so‘mdan ortiq zarar bilan yopdi.

Bundan tashqari, Ipotekabank (–240 mlrd so‘m), Infinbank (–129 mlrd so‘m), Uzum Bank (–23 mlrd so‘m) va Ziraat Bank (–17 mlrd so‘m) ham zarar bilan ishlagan banklar qatoriga kirdi.

Eng keskin burilish: BRB bank misolida

2025-yilning eng e’tiborga molik holatlaridan biri Biznesni rivojlantirish banki bilan bog‘liq bo‘ldi. Agar bank 2024-yilda 2,2 trillion so‘mdan ortiq zarar ko‘rgan bo‘lsa, 2025-yilda vaziyat tubdan o‘zgardi. Bank yilni 503 milliard so‘m sof foyda bilan yakunlab, bank sektoridagi eng katta ijobiy o‘sishni namoyish etdi.

Barqaror o‘sish, ammo tizimli muammolar saqlanmoqda

Umuman olganda, 2025-yil O‘zbekiston bank sektori uchun rekord daromad va barqaror o‘sish yili sifatida tarixda qoldi. Asosiy foyda yirik va tizimli banklar tomonidan shakllantirildi. Shu bilan birga, ayrim kichik va rivojlanish bosqichidagi banklar uchun moliyaviy barqarorlik muammolari dolzarbligicha qolmoqda.

Bu holat bank tizimida samaradorlikni oshirish, risklarni boshqarish va biznes-modellarni qayta ko‘rib chiqish zarurati hanuz muhim ekanini ko‘rsatadi.