Xayriya niqobidagi xatar: Terrorizm moliyaviy oqimlari qanday yashirinmoqda?

Raqamli asrda ijtimoiy tarmoqlar nafaqat axborot almashinuvi, balki firibgarlik va g‘arazli maqsadlar uchun ham maydonga aylanib bormoqda. So‘nggi kuzatuvlar shuni ko‘rsatmoqdaki, xalqaro terroristik tashkilotlar G‘azo sektori va boshqa nizoli hududlardagi jabrlangan aholiga ko‘mak berish shiori ostida yashirin moliyaviy tarmoqlarni ishga solgan. Mutaxassislar ushbu holat bo‘yicha jiddiy ogohlantirish bilan chiqishdi.

Emotsional manipulyatsiya

Terroristik guruhlar tomonidan tarqatilayotgan e’lonlar o‘ta puxta o‘ylangan psixologik ta’sir kuchiga ega. Ular muhtoj ayollar, bolalar va aziyat chekayotgan aholi tasvirlari hamda videolardan foydalanib, foydalanuvchilarning rahm-shafqat hissini uyg‘otishga urinishmoqda. Mazkur chaqiriqlarda xayriya mablag‘larini o‘tkazish so‘raladi, ammo kuzatuvlar shuni ko‘rsatmoqdaki, yig‘ilgan mablag‘lar dori-darmon yoki oziq-ovqat mahsulotlariga emas, balki zo‘ravonlik harakatlarini moliyalashtirish hamda g‘ayriqonuniy faoliyatni qo‘llab-quvvatlash uchun sarflanmoqda.

Kriptohamyonlar va shaxsiy ma’lumotlar xavfi

Firibgarlik sxemalari faqat mablag‘ yig‘ish bilan cheklanmayapti. Noma’lum shaxslar fuqarolarga turli bahonalar bilan o‘z nomlariga bank kartalarini ochish yoki kriptohamyonlarni rasmiylashtirib berish taklifi bilan murojaat qilmoqda. Mutaxassislar bunday takliflarga aslo rozi bo‘lmaslik kerakligini ta’kidlashmoqda, chunki bu orqali fuqarolar o‘z irodasiga qarshi ravishda terrorizmni moliyalashtirish jarayonining ishtirokchisiga aylanib qolishi yoki shaxsiy ma’lumotlari jinoyatchilar qo‘liga o‘tib ketishi mumkin.

Qonun ustuvorligi

Huquqni muhofaza qiluvchi organlar va ekspertlar fuqarolarni har qanday xayriya ishlarida o‘ta hushyor bo‘lishga chaqirmoqda. Esingizda bo‘lsin, terrorizmni har qanday ko‘rinishda moliyalashtirish qat’iyan qonunga xilofdir. Bunday faoliyatga aloqadorlik, xoh u ixtiyoriy, xoh bilmagan holda amalga oshirilgan bo‘lsin, og‘ir jinoyat hisoblanadi. Amaldagi qonunchilikka ko‘ra, terrorizmni moliyalashtirish bilan shug‘ullangan shaxslarga 15 yilgacha ozodlikdan mahrum etish jazosi tayinlanishi mumkin.

Xulosa o‘rnida shuni aytish kerakki, chinakam xayr-saxovat ko‘rsatishni istagan fuqarolar mablag‘larini faqatgina rasmiy tasdiqlangan, ishonchli va shaffof faoliyat yurituvchi tashkilotlar orqali yo‘naltirishlari lozim. Internetdagi shubhali chaqiriqlarga ko‘r-ko‘rona ishonish nafaqat qonun oldida javobgarlikni keltirib chiqarishi, balki bexosdan jinoyatchilarning qo‘lida vositaga aylanib qolishingizga olib kelishi mumkin.