Yaqin Sharqdagi mojarolar O‘zbekistonga ta’sir ko‘rsatadi: Markaziy bank bayonot berdi

Yaqin Sharqdagi vaziyatning keskinlashuvi mintaqaviy doiradan chiqib, jahon iqtisodiyotiga ta’sir ko‘rsatishni boshladi. O‘zbekiston Markaziy banki raisi Timur Ishmetov “Uzreport TV” telekanaliga bergan intervyusida mazkur mojaro oqibatlari u yoki bu darajada mamlakatimizga ham daxl qilishini ta’kidladi.

Global xatarlar ichki bozorga yetib kelmoqda

Ishmetovning so‘zlariga ko‘ra, geosiyosiy taranglik birinchi navbatda energiya resurslari narxining oshishida aks etadi. Bu esa global inflyatsiyani tezlashtiruvchi omildir. Bundan tashqari, logistika va transport tashuvlarining murakkablashishi ham qo‘shimcha omil bo‘lib, mamlakat ichidagi tovarlar tannarxiga bosimni kuchaytirmoqda.

Importni qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari ishga tushirildi

Mojaroning O‘zbekiston iqtisodiyotiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’siri hozircha cheklangan bo‘lsa-da, bilvosita oqibatlarni chetlab o‘tib bo‘lmaydi. Shu munosabat bilan, allaqachon tegishli choralar ko‘rilmoqda. Xususan, oziq-ovqat mahsulotlari narxi oshishining oldini olish maqsadida import tovarlarini tashish uchun subsidiyalar joriy etildi.

Bank tizimi xavf ostidami?

Regulyator rahbarining ta’kidlashicha, hozirgi asosiy vazifa — tahdidlar ko‘lamini to‘g‘ri baholashdan iborat. Mojaro uzoq davom etgan taqdirda, eksport-import operatsiyalarida uzilishlar yuzaga kelishi mumkin, bu esa biznes faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Bu o‘z navbatida, kompaniyalarning banklar oldidagi kredit majburiyatlarini bajarish qobiliyatiga ta’sir qilishi ehtimoldan xoli emas.

Valyuta kursi: Moslashuvchanlikka urg‘u beriladi

Global beqarorlik fonida mamlakatlar o‘rtasidagi kapital oqimida o‘zgarishlar yuz berishi mumkin. Bu esa almashuv kurslariga bosim o‘tkazishi tayin. Bunday sharoitda Markaziy bank valyuta kursining moslashuvchanligini saqlab qolishga e’tibor qaratmoqda. Bu tashqi shoklarni (zarbalarni) yumshatishga va ularning inflyatsiyaga ta’sirini kamaytirishga yordam beradi.

Pasayish tendensiyasi saqlanib qolmoqda

Tashqi xatarlarga qaramay, joriy yilda O‘zbekistonda inflyatsiyani 6,5% darajasigacha tushirish rejalashtirilgan. Asosiy stavkani oshirish masalasi hozircha ko‘rib chiqilayotgani yo‘q. Regulyator bahosiga ko‘ra, pul-kredit siyosatining amaldagi qat’iylik darajasi yetarli hisoblanadi.

Ustuvor vazifalar balansi: O‘sish va inflyatsiya qarshiligida

Ishmetov inflyatsiyani jilovlash va iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlash o‘rtasidagi muvozanatni saqlash muhimligini qayd etdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, aynan barqaror o‘sish uzoq muddatli barqarorlikning bosh omili bo‘lib qoladi.

Nazoratning kuchaytirilishi: Banklarga qo‘yiladigan talablar qat’iylashmoqda

Bank sektorida risk-menejmentni takomillashtirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Qarzdorlarni yanada sinchiklab saralab olish va kredit portfeli sifatini oshirish asosiy yo‘nalish bo‘lib qolmoqda.

Xalqaro baholar: Prognozlar qayta ko‘rib chiqildi

Avvalroq Xalqaro valyuta jamg‘armasi 2026-yilda O‘zbekistonda inflyatsiya 6,8% gacha sekinlashishini prognoz qilgan edi. Bu avvalgi 6,2% lik ko‘rsatkichdan biroz yuqori bo‘lsa-da, umuman olganda, pasayish tendensiyasi davom etmoqda.