O‘zbekiston JSTga a’zo bo‘lishidan qanday naf ko‘zlayapti?

O‘zbekiston 2026-yilgacha Jahon savdo tashkilotiga a’zo bo‘lishni maqsad qilgan, biroq hozirgi kunda mamlakat qonunlari va standartlarining faqat 29 foizigina JST talablariga mos keladi. Prezident Mirziyoyev JST talablariga javob berish uchun mahsulot sifati va laboratoriya standartlarini yaxshilashni ustuvor vazifa sifatida belgilagan.

Talablarga moslashtirish harakati

Joriy yil boshida Prezident Shavkat Mirziyoyev O‘zbekistonni 2026-yilgacha JSTga a’zo bo‘lish uchun tayyorlash istagini bildirgan edi. 10-oktyabr kuni o‘tkazilgan yig‘ilishda a’zo bo‘lish jarayoni muhokama qilindi va Mirziyoyev ayrim natijalarga erishilganini qayd etdi, biroq u “bizning oldimizda hali ko‘p ishlar bor”, deb ta’kidladi. Mahsulot ishlab chiqarish va sifat nazorati eng ko‘p yaxshilanishi kerak bo‘lgan sohalardan. Hozirda O‘zbekistondagi 269 ta laboratoriyaning faqat 105 tasi xalqaro standartlarga mos ravishda ishlamoqda. O‘zbekiston prezidenti barcha 269 ta laboratoriyani 2025-yil oxirigacha JST talablariga mos qilish bo‘yicha ko‘rsatma bergan. Prezident shuningdek, “kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish” buyrug‘ini ham bergan.

Jarayon qayta jonlandi

JSTga a’zo bo‘lish Mirziyoyevning O‘zbekistonni xomashyo yetkazib beruvchidan uzoq muddatli mahsulotlar, kiyim-kechak va oziq-ovqat mahsulotlari eksportchisiga aylantirish rejalarining markazida turadi. JSTga a’zo bo‘lish ko‘plab muzokaralarni o‘z ichiga oladi va JST tomonidan “ishchi guruh” tomonidan nazorat qilinadi. JST 1994-yilda O‘zbekistonning a’zolikka loyiqligini ko‘rib chiqish uchun ishchi guruhni tashkil etgan, biroq jarayon faqat shu yil iyun oyida Mirziyoyev O‘zbekiston standartlarini JST talablariga muvofiqlashtirish bo‘yicha islohotlarni rag‘batlantirish bo‘yicha farmon chiqarganidan so‘ng qayta jonlandi. JSTga a’zolik bitimlari har bir mamlakat bilan alohida tartibda kelishiladi, biroq barchasi adolatli va shaffof siyosatlar va amaliyotlarga asoslangan erkin savdo tizimini yaratish talabini o‘z ichiga oladi.

Tashqi savdo, investitsiya muhiti va iqtisodiy o‘sish

O‘zbekistonning Jahon Savdo Tashkilotiga a’zo bo‘lishi mamlakat uchun bir qator muhim o‘zgarishlarni tezlashtirishi mumkin. JSTga a’zo bo‘lish savdo to‘siqlarini kamaytiradi va mamlakatga xalqaro savdoda ko‘proq imkoniyatlar yaratadi. O‘zbekistonning mahsulotlari va xizmatlari jahon bozorlariga chiqishda yengillikka erishadi, bu esa eksport hajmini oshiradi. Tashkilotga a’zo davlatlar xalqaro savdo qoidalariga rioya qilishlari kerak bo‘ladi, bu esa xorijiy investorlar uchun ishonchli muhit yaratadi. O‘zbekistondagi investitsiya muhiti yaxshilanib, investorlar o‘zlarining sarmoyalarini qo‘yishga havas qiladilar. Eksport imkoniyatlarining kengayishi va investitsiyalarning ortishi iqtisodiy o‘sishga turtki bo‘ladi. Yangi ish o‘rinlari yaratilishi orqali aholi bandligi yaxshilanadi.

 Raqobatbardoshlik va savdo qoidalari 

JST qoidalariga rioya qilish mahalliy ishlab chiqaruvchilarga xalqaro raqobatda ishtirok etishga tayyorgarlik ko‘rishni talab qiladi. Bu esa mahsulot va xizmatlar sifati yaxshilanishiga va ularning jahon bozorida raqobatbardoshligi oshishiga sabab bo‘ladi. O‘zbekiston JSTga qo‘shilgandan keyin mamlakat savdo tizimi JST standartlariga moslashtiriladi. Bu esa savdo bo‘yicha nizolarni tez va samarali hal qilish imkonini beradi va xalqaro savdo jarayonlarida adolatlilikni ta’minlaydi. JST qoidalari mahalliy ishlab chiqarishni himoya qilishga imkon beruvchi tadbirlar qo‘llashga ham yo‘l qo‘yadi. O‘zbekiston o‘zining strategik tarmoqlarini himoya qilishi mumkin bo‘ladi, lekin buni adolatli va JST me’yorlariga mos ravishda amalga oshirishi kerak bo‘ladi.