Endi “Green card”chilar “mikroskop”dan o‘tkaziladi": AQSh mamlakatga kirish tartibini keskin kuchaytirdi

AQShda qonuniy maqomga ega bo‘lishni istagan chet el fuqarolari uchun talablar yanada qat’iylashmoqda. Prezident Donald Tramp ma’muriyati tomonidan joriy etilgan yangi tartibga ko‘ra, mamlakatda yashash va ishlash huquqini beruvchi arizalarni ko‘rib chiqish jarayoni chuqurlashtirilgan tekshiruvlar sababli vaqtincha to‘xtatildi. CBS News nashri qo‘lga kiritgan hukumatning ichki hujjatlari shuni ko‘rsatadiki, endilikda har bir murojaat Federal qidiruv byurosi (FQB) nazoratidan qayta o‘tishi shart.

FQB nazorati va kengaytirilgan vakolatlar

AQSh Fuqarolik va immigratsiya xizmati (USCIS) o‘z xodimlariga yuborgan maxsus ko‘rsatmalarda barcha turdagi — siyosiy boshpana, “Green card” va fuqarolik olish uchun topshirilgan arizalarni FQB bazalari orqali qayta tekshirishni talab qilgan. Garchi bunday amaliyot ilgari ham mavjud bo‘lgan bo‘lsa-da, joriy yilning fevral oyida imzolangan prezident farmoni USCISning huquq-tartibot idoralari ma’lumotlariga kirish imkoniyatini misli ko‘rilmagan darajada kengaytirdi.

Bu o‘zgarish shuni anglatadiki, har bir ariza beruvchining o‘tmishi, ayniqsa jinoiy javobgarlikka tortilgani yoki shubhali harakatlari haqidagi ma’lumotlar eng mayda detallarigacha elakdan o‘tkaziladi. Shu sababli, yangi tekshiruv jarayoni to‘liq yakunlanmaguniga qadar, arizalar bo‘yicha yakuniy qaror chiqarish to‘xtatib turiladi.

Kimlar kuchaytirilgan nazorat ostiga tushadi?

Yangi choralar ko‘lami juda keng bo‘lib, u nafaqat yangi kelganlarga, balki AQSh bilan bog‘liqligi bor ko‘plab toifalarga daxldor:

• Doimiy yashash ruxsatnomasi (“Green card”) uchun murojaat qilganlar;
• AQSh fuqaroligini olish (naturalizatsiya) jarayonidagi shaxslar;
• O‘z yaqinlariga homiylik qilayotgan AQSh fuqarolari va rezidentlarining qarindoshlari.

Bundan tashqari, xizmat xodimlari zimmasiga 27-aprel sanasiga qadar barmoq izlari olingan shaxslardan ushbu ma’lumotlarni qayta olish vazifasi yuklangan. Diqqatga sazovor jihati shundaki, ushbu murakkab jarayon faqat ijobiy javob olish ehtimoli bor arizalarga tegishli — rad etilishi aniq bo‘lgan murojaatlar uchun qo‘shimcha resurs sarflanmaydi.

Xavfsizlikmi yoki byurokratik to‘siq?

USCIS rahbariyati ushbu islohotlarni milliy xavfsizlikni ta’minlash va migratsiya tizimining shaffofligini oshirish yo‘lidagi zaruriy qadam deb baholamoqda. Rasmiy bayonotlarga ko‘ra, tekshiruvlar tufayli yuzaga keladigan kechikishlar uzoq davom etmaydi va tizim tez orada o‘z maromiga qaytadi.

Biroq, tahlilchilar buni Tramp ma’muriyatining umumiy immigratsiya strategiyasining bir qismi deb hisoblamoqda. Avvalroq ijtimoiy tarmoqlarni kuzatish tartibi joriy etilgani va ayrim toifadagi boshpana so‘rovlari to‘xtatib qo‘yilgani ham ushbu qat’iy siyosatning natijasidir. Garchi ayrim cheklovlar vaqt o‘tishi bilan yumshatilgan bo‘lsa-da, asosiy tekshiruv mexanizmlari saqlanib qolmoqda va AQShga kirishni xohlovchilar uchun “filtr” tobora torayib bormoqda.