Kreml bilan munosabatlar: Epshteynni Putinga qanday aloqasi bor?

AQSh Adliya vazirligi tomonidan e’lon qilingan yangi arxiv hujjatlari shov-shuvli jinoyatlarda ayblangan marhum moliyachi Jeffri Epshteynning Rossiya oliy rahbariyati bilan yaqinlashishga bo‘lgan tizimli urinishlarini fosh etdi. Ma’lumotlar Epshteynning shunchaki tadbirkor emas, balki global geosiyosiy o‘yinlarda “vositachi” bo‘lishga intilganini ko‘rsatmoqda.

Moskva sari yo‘l: Elchidan tortib prezidentgacha

Yangi e’lon qilingan hujjatlarga ko‘ra, 2010–2018-yillar davomida Epshteyn Rossiyaning eng nufuzli shaxslari bilan muloqot o‘rnatish uchun barcha imkoniyatlarni ishga solgan. Uning “nishon”lari orasida Rossiyaning BMTdagi sobiq elchisi Vitaliy Churkin va Tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov kabi diplomatik korpus yetakchilari bo‘lgan.

Xususan, Epshteyn Churkin bilan Nyu-Yorkda tez-tez uchrashib turgani va diplomatning o‘g‘liga moliyaviy sektorda ish topib berishni va’da qilgani aytilmoqda. 2018-yilda esa u Yevropa Kengashining o‘sha paytdagi rahbari Torbyorn Yagland orqali bevosita Vladimir Putin bilan bog‘lanishga harakat qilgan. O‘z yozishmalarida u Rossiya rahbariyati uchun "foydali xizmatlar” ko‘rsatishga tayyorligini bot-bot ta’kidlagan.

Iqtisodiy qiziqishlar va “yaqin do‘stlar”

Epshteynning Rossiyaga qiziqishi faqat siyosat bilan cheklanib qolmagan. Hujjatlar uning Rossiya iqtisodiy elitasiga ham kirib borishga uringanini tasdiqlaydi:

• RDIF bilan aloqalar: Rossiya to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar jamg‘armasi atrofidagi shaxslar bilan muloqotlar;
• Iqtisodiy forumlar: Sankt-Peterburg xalqaro iqtisodiy forumi vakillari bilan aloqalar;
• Shaxsiy munosabatlar: Ayrim rossiyalik oligarx va rasmiylarni u o‘z xatlarida “yaqin do‘stlarim” deb atagan.

Varshava xavotirda: Razvedka va kompromatlar masalasi

Ushbu faktlar xalqaro miqyosda, xususan, Polshada jiddiy xavotir uyg‘otdi. Polsha Bosh vaziri Donald Tusk Epshteyn mojarosining Rossiya maxsus xizmatlariga aloqador bo‘lishi mumkinligini istisno etmadi.

“Bunday aloqalar ayrim yuqori lavozimli amaldorlarga nisbatan kompromat (sharmandali ma’lumotlar) to‘plash uchun ishlatilgan bo‘lishi mumkin”, — deya ta’kidladi Tusk va mamlakatda tegishli tekshiruv boshlanganini e’lon qildi.

Kremlning munosabati: “Asossiz taxminlar”

Rossiya tomoni bu ayblovlarni mutlaqo rad etmoqda. Prezident matbuot kotibi Dmitriy Peskov Epshteynning Rossiya razvedkasi bilan aloqalari haqidagi gap-so‘zlarni “hech qanday jiddiy asosga ega bo‘lmagan uydirma” deb atadi. Hozircha hujjatlarda Epshteynning Putin yoki Lavrov bilan yuzma-yuz ko‘rishganini tasdiqlovchi bevosita dalillar mavjud emas.

Ta’sir doirasi yoki shunchaki sarob?

Siyosiy tahlilchilarning fikricha, Epshteyn haqiqatda katta ta’sirga ega bo‘lganidan ko‘ra, ko‘proq o‘zini “global miqyosdagi qudratli shaxs” qilib ko‘rsatishga uringan bo‘lishi mumkin. Biroq uning Rossiyaga ko‘p sonli safarlari va yuqori doiralarga suqilib kirishi Epshteyn “imperiyasi”ning biz hali bilmagan qirralari ko‘pligidan dalolat beradi.