O‘zbekiston shaharlari uchun ulkan “yashil o‘pkalar” tarmog‘i yaratiladi

O‘zbekiston ekologiyasida tub burilish kutilmoqda. Mamlakat bo‘ylab havoni tozalash va iqlimni yumshatishga xizmat qiladigan keng ko‘lamli botanika hamda dendrologik bog‘lar tarmog‘i barpo etiladi. Ekologik vaziyatni yaxshilash bo‘yicha maxsus komissiya ma’lumotlariga ko‘ra, ushbu loyihalar shaharlar uchun haqiqiy “yashil o‘pka” vazifasini o‘taydi.

Botanika va dendrologik bog‘larning farqi nimada?

Ko‘pchilik bu ikki tushunchani chalkashtirsa-da, ularning funksiyasi turlicha. Botanika bog‘lari asosan noyob va yo‘qolib borayotgan o‘simlik turlarini asrash hamda ko‘paytirish bilan shug‘ullanadi. Dendroparklar esa o‘ziga xos jonli laboratoriya bo‘lib, u yerda mahalliy va xorijiy daraxt turlari hudud iqlimiga moslashtiriladi (aklimatizatsiya qilinadi).

Hukumat ushbu ikki yo‘nalishni parallel rivojlantirishni maqsad qilgan. Rejaga ko‘ra, 2028-yilga borib respublikaning har bir viloyatida umumiy hisobda 12 ta botanika va 16 ta dendrologik bog‘ tashkil etiladi. E’tiborli jihati, ushbu yashil hududlarning har birining maydoni kamida 100 gektarni tashkil etadi.

Poytaxt ekologiyasining yangi drayveri

Ushbu ulkan loyihaning flagmani Toshkent shahrida qad rostlaydi. Poytaxtda barpo etiladigan Milliy dendrologik bog‘ 108 gektar maydonni egallaydi. Loyiha doirasida hududga 150 mingga yaqin daraxt va buta ko‘chatlari ekiladi.

Bog‘ faqatgina daraxtzor bo‘lib qolmay, zamonaviy muhandislik yechimlarini ham o‘zida mujassam etadi:

• Hududda energiya tejamkor quyosh panellari o‘rnatiladi.
• Ekotizimni muvozanatlash uchun 1 gektarlik sun’iy ko‘l qad rostlaydi.
• Estetik zavq ulashuvchi maxsus sakura bog‘i tashkil etiladi.

Mutaxassislarning hisob-kitoblariga ko‘ra, ushbu bog‘ poytaxt havosidagi xavfli PM2.5 va PM10 mayda dispersli zarrachalari miqdorini 25 foizga kamaytiradi. Shuningdek, yozning jazirama kunlarida haroratni 2-4 darajaga pasaytirishga va havo namligini 15 foizga oshirishga xizmat qiladi.

2030-yil strategiyasi

Mazkur yashil strategiyani 2030-yilga qadar to‘liq yakunlash ko‘zda tutilgan. Natijada mamlakatdagi umumiy yashil maydonlar ulushi 30 foizga ortadi va shaharlarda barqaror mikriqlim boshqaruvi tizimi shakllanadi.

Ekologik komissiya ushbu tashabbusni nafaqat davlat loyihasi, balki butun jamiyatning kelajak avlodlar oldidagi mas’uliyati deb hisoblaydi. Toza havo va sog‘lom atrof-muhit yaratish yo‘lidagi ushbu qadamni qo‘llab-quvvatlash barchaning umumiy burchidir.