Bermud uchburchagidan do‘zax darvozasigacha: Ilm-fan javob topolmagan eng sirli joylar

Ilm-fan yildan yilga rivojlanib borayotgan bo‘lsa-da, yer yuzida hanuzgacha javobi topilmagan sirli joylar ko‘p. Bir hududda olov suv ostida yonsa, boshqa joyda esa suv qon rangida oqishining sababi hali ham aniqlanmagan. Bu maskanlar nafaqat olimlarni, balki oddiy sayyohlarni ham hayratga solib keladi. Quyidagi maqolada ilm-fan hali to‘liq izohlay olmagan, dunyodagi eng sirli va qiziqarli joylar haqida ma’lumotlarni jamladik.

1. Misrdagi Giza ehromi

Dunyo bo‘ylab hanuzgacha ilm-fan uchun sir bo‘lib qolayotgan joylar juda ko‘p. Ana shunday eng mashhur joylardan biri Misrda joylashgan Gizadagi Buyuk piramidadir. U taxminan 4 500 yil avval qurilgan bo‘lsa-da, hanuzgacha o‘z jumboqlari bilan odamlarni hayratga soladi.

Eng qizig‘i, piramida dunyo tomonlariga nihoyatda aniq moslab qurilgan. Uning qurilishidagi aniqlik hanuzgacha olimlarni o‘ylantirib keladi. Piramida taxminan 2,3 million dona tosh blokdan iborat. Har bir toshning og‘irligi 2,5 tonnadan 15 tonnagacha yetadi. Shu qadar ulkan va og‘ir toshlar qanday qilib ko‘chirilgani va bunday aniqlik bilan joylashtirilgani hanuzgacha aniq tushuntirib berilmagan.

Ba’zi taxminlarga ko‘ra, qadimda biz bilmagan ilg‘or texnologiyalar bo‘lgan yoki hatto o‘zga sayyoraliklar yordam bergan bo‘lishi mumkin. Ammo hozircha bu savollarga aniq va hammaga birdek ma’qul bo‘lgan javob yo‘q.

2. Nazka chiziqlari, Peru

Peru sahrosida taxminan 2 000 yil avval yerga chizilgan Nazka chiziqlari hanuzgacha insoniyat uchun sir bo‘lib qolmoqda. Bu chiziqlar yuzlab ulkan tasvirlardan iborat bo‘lib, ularda odamlar, hayvonlar va o‘simliklar shakllari aks etgan.

Eng qizig‘i, bu tasvirlarni faqat havodan turibgina ko‘rish mumkin. Qadimgi odamlar samolyotsiz davrda bunday ulkan chizmalarni qanday yaratgani va nima maqsadda qilgani hozirgacha aniq emas.

Ba’zi olimlar Nazka chiziqlarini osmon jismlarini kuzatish uchun ishlatilgan taqvim deb hisoblaydi. Boshqalar esa ularni diniy ramzlar yoki suvni yo‘naltirishga xizmat qilgan tizim bo‘lgan, deb taxmin qiladi. Shunga qaramay, ko‘plab tadqiqotlarga qaramasdan, bu ulkan chiziqlarning asl sababi va ma’nosi hanuzgacha topilmagan.

3. Bermud uchburchagi, Atlantika okeani

Bermud uchburchagi Atlantika okeanida joylashgan bo‘lib, Mayami, Bermud va Puerto-Riko oralig‘idagi taxminan 500 ming kvadrat kilometr hududni egallaydi. Bu joy kemalar va samolyotlarning tushunarsiz yo‘qolib ketishi bilan mashhur.

Ba’zi hodisalar kuchli dovullar, bo‘ronlar yoki magnit maydonidagi g‘alati o‘zgarishlar bilan izohlanadi. Ammo ko‘plab voqealarga hanuzgacha aniq va ishonchli tushuntirish topilmagan. Shu sabab Bermud uchburchagi sirli hudud sifatida odamlarni hanuz o‘ziga tortib kelmoqda.

4. Pasxa oroli (Easter Island), Chili

Tinch okeanining janubi-sharqida joylashgan Pasxa oroli qariyb 1 000 ta ulkan haykal — moailari bilan mashhur. Bu haykallar Rapa Nui xalqi tomonidan taxminan 1400–1650-yillar oralig‘ida yasalgan.

Moai haykallarining o‘rtacha balandligi 4 metrga, og‘irligi esa 14 tonnaga yetadi. Eng hayratlanarlisi, bu ulkan haykallar orol bo‘ylab katta hayvonlar yoki g‘ildiraklarsiz ko‘chirilgan. Qanday usulda ko‘chirilgani va ular nima maqsadda qurilgani hozirgacha olimlar orasida bahsli masala bo‘lib qolmoqda.

5. Egri o‘rmon (Crooked Forest), Polsha

Polshaning Grifino shahri yaqinida joylashgan Egri o‘rmon dunyodagi eng g‘alati o‘rmonlardan biri hisoblanadi. Bu yerda taxminan 400 ta qarag‘ay daraxti bor bo‘lib, ularning tanasi pastki qismida deyarli 90 daraja egilib o‘sib chiqqan.

Daraxtlar 1930-yillarda ekilgan, ammo ularning nega bunday g‘alati shaklga kirgani hozirgacha aniq ma’lum emas. Ayrim taxminlarga ko‘ra, odamlar ularni maxsus egib, mebel yoki kemalar uchun yog‘och tayyorlamoqchi bo‘lgan. Boshqalar esa bunga kuchli qor yog‘ishi yoki tabiiy omillar sabab bo‘lgan, deb hisoblaydi.

6. Do‘zax darvozasi (Gates of Hell), Turkmaniston

Turkmanistonning Qoraqum cho‘lida joylashgan gaz krateri ko‘pchilikka “Do‘zax darvozalari” nomi bilan mashhur. Uning diametri taxminan 70 metr, chuqurligi esa 20 metrga yaqin bo‘lib, u 1971-yildan beri tinimsiz yonib kelmoqda.

Krater sobiq Sovet Ittifoqi davrida olib borilgan gaz qazish ishlari vaqtida paydo bo‘lgan. Qazish jarayonida yer qulab tushib, katta miqdorda metan gazi tashqariga chiqqan. Gaz atrofga tarqalmasligi uchun geologlar uni yoqib yuborishga qaror qilgan va olov bir necha haftada o‘chib ketadi, deb o‘ylashgan.

Ammo oradan o‘nlab yillar o‘tsa ham krater hanuz yonib turibdi. Bugun u bir tomondan hayratlanarli, boshqa tomondan esa biroz dahshatli manzarani yaratib, dunyoning turli burchaklaridan kelgan sayyohlarni o‘ziga jalb qilmoqda.

7. Xillier ko‘li, Avstraliya

G‘arbiy Avstraliyadagi Middle orolida joylashgan Xillier ko‘li o‘zining noodatiy pushti rangi bilan mashhur. Ko‘lning uzunligi taxminan 600 metr bo‘lib, rangining bunday bo‘lishiga suvdagi yuqori tuz miqdori hamda ayrim suv o‘tlari va bakteriyalar sabab bo‘lishi mumkinligi aytiladi.

Shunga qaramay, olimlar ko‘lning nega doim pushti rangda qolishini hanuz aniq tushuntirib bera olishmagan.

8. Rishat tuzilmasi, Mavritaniya

Mavritaniyada joylashgan Rishat tuzilmasi ko‘proq “Sahro ko‘zi” nomi bilan tanilgan. U taxminan 40 kilometr diametrga ega bo‘lgan ulkan doira shaklida bo‘lib, hatto kosmosdan ham aniq ko‘rinadi. Dastlab bu joy meteorit urilishi natijasida paydo bo‘lgan deb o‘ylangan. Keyinchalik esa olimlar uni vaqt o‘tishi bilan yemirilgan yer po‘stlog‘idagi tabiiy geologik tuzilma, degan xulosaga kelishdi. Shunga qaramay, uning mukammal dumaloq shakli hanuzgacha ko‘pchilikni hayratga soladi.\

9. Qo‘g‘irchoqlar oroli, Meksika

Meksika shahriga yaqin Xochimilko kanallarida joylashgan Qo‘g‘irchoqlar oroli eng qo‘rqinchli joylardan biri hisoblanadi. Bu orolda daraxtlar va binolarga osilgan yuzlab qo‘g‘irchoqlarni ko‘rish mumkin. Orolning sobiq qo‘riqchisi Don Xulian Santana bu qo‘g‘irchoqlarni cho‘kib ketgan qizning ruhi tinch bo‘lishi uchun osib qo‘yganini aytgan. Vaqt o‘tishi bilan qo‘g‘irchoqlar soni ko‘payib, orol yanada dahshatli ko‘rinishga ega bo‘lgan. Bugun bu joy sayyohlar orasida mashhur bo‘lib, ko‘pchilik u yerda g‘alati va sovuq hislarni sezishini aytadi.

10. Qonli sharshara, Antarktida

Antarktidadagi Mak-Merdo quruq vodiylarida joylashgan Qonli sharshara muz ustidan oqib tushayotgan qizil rangli suvi bilan mashhur. Bu suv temirga juda boy bo‘lib, muz bilan aloqaga kirishganda qizil rangga kiradi. Sharshara 1911-yilda kashf etilgan va dastlab qizilligiga suv o‘tlari sababli deb o‘ylangan. Keyinchalik tadqiqotlar suv tarkibidagi temir oksidlari bunga sabab ekanini ko‘rsatdi. Eng qizig‘i, bu suv millionlab yillar davomida muz ostida yopiq holda qolgan ko‘ldan chiqadi va u yerda juda noodatiy mikroorganizmlar yashaydi. Bu hodisa boshqa sayyoralarda ham hayot bo‘lishi mumkinligi haqidagi taxminlarni yanada kuchaytiradi.

11. Abadiy alangali sharshara (Eternal Flame Falls)

AQSHning Nyu-York shtatidagi Shale Creek qo‘riqxonasida joylashgan Abadiy alangali sharshara juda noodatiy manzarasi bilan mashhur. Sharshara ostida kichik bir olov yonib turadi va u yer ostidagi tosh qatlamlaridan chiqayotgan tabiiy gaz hisobiga yonadi.

Ustidan tinmay suv oqib tushayotgan bo‘lsa ham, bu olov o‘chmaydi. Olimlar tadqiqotlar davomida bu hududdagi tosh qatlamlari gaz hosil qilish uchun yetarlicha issiq emasligini aniqlashgan. Shu sabab, olovni ushlab turgan noma’lum tabiiy jarayon borligi taxmin qilinmoqda.

12. Yonaguni yodgorligi

Yaponiyaning Yonaguni oroli yaqinida dengiz tubida topilgan Yonaguni yodgorligi dunyodagi eng sirli joylardan biri hisoblanadi. Suv ostida joylashgan bu ulkan tosh tuzilma zinapoya va piramida shakliga o‘xshab ketadi, burchaklari aniq va tekis maydonchalarga ega.

Ba’zi olimlar bu yodgorlikni taxminan 10 ming yil avval yashagan qadimiy sivilizatsiya qoldig‘i deb hisoblaydi va uni yo‘qolib ketgan Mu yoki Lemuriya madaniyatlari bilan bog‘laydi. Boshqa geologlar esa bu tuzilma zilzilalar va dengiz eroziyasi natijasida tabiiy ravishda paydo bo‘lgan deb hisoblaydi.