Rossiya–Ukraina urushi yana ikki yil davom etishi mumkin

Bloomberg agentligining Rossiya hukumati va harbiy doiralariga yaqin manbalari xabar berishicha, Rossiya armiyasi frontda keng ko‘lamli yangi hujum amaliyotlariga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Siyosiy va harbiy tahlilchilar yaqin oylarda vaziyat yanada murakkablashishini prognoz qilmoqdalar.

Uzoq davom etadigan mojaro istiqboli

Vaziyatning ichki tafsilotlaridan xabardor manbalarning qayd etishicha, agar diplomatik muzokaralarda kutilmagan va keskin burilish yuz bermasa, harbiy to‘qnashuvlar yana bir necha yilga cho‘zilishi mumkin. Xususan, suhbatdoshlardan biri mojaroning faol fazasi yana bir yoki ikki yil davom etishi ehtimoli yuqori ekanligini ta’kidlagan.

Shunga qaramay, barcha ekspertlar ham Rossiyaning muvaffaqiyatiga to‘liq ishonmayapti. Boshqa bir nufuzli manbaning fikriga ko‘ra, Ukraina qurolli kuchlari tomonidan yo‘lga qo‘yilgan zamonaviy va samarali dronlar himoyasi Rossiya armiyasining yirik hududiy yutuqlarga erishish imkoniyatlarini sezilarli darajada cheklab qo‘ygan.

2026-yilgi rejalar va yo‘qotishlar

Ukraina tomoni aprel va may oylarida Donetsk viloyatidagi Slovyansk va Kramatorsk shaharlariga Rossiya tomonidan yangi bosim bo‘lishini kutmoqda. Ammo Kiyevdagi Milliy strategik tadqiqotlar instituti xodimi Mikola Beleskovning fikricha, Moskvada bu shaharlarni egallash uchun yetarli kuch yo‘q.

“Rossiya bizning mudofaa chizig‘imizni yirib o‘tolmagach, bor e’tiborini Ukraina infratuzilmasini yo‘q qilishga qaratishi mumkin”, – deydi u.

Kremlning 2026-yilga mo‘ljallangan rejasi – Donbassning qolgan qismini (Luhansk va Donetsk) to‘liq egallash va muzokaralarda ustunlik qilish uchun imkon qadar ko‘proq hududni nazoratga olish. Chorshanba kuni Rossiya Mudofaa vazirligi Luhansk viloyati to‘liq nazoratga olinganini e’lon qildi, biroq Ukraina rasmiylari bu borada hozircha sukut saqlamoqda.

“Charchatish urushi”

Ukrainaning hozirgi strategiyasi oddiy, Rossiya frontga safarbar qila oladigan yangi askarlar sonidan ko‘proq talafot yetkazish orqali raqibni kuchsizlantirish.

• Ukraina maqsadi: Oyiga 50 ming askarni safdan chiqarish.
• Rossiya imkoniyati: Oyiga o‘rtacha 35-40 ming yangi askar yollash.

Zelenskiyning so‘zlariga ko‘ra, Rossiya oyiga 45 ming kishini armiyaga jalb qilayotgan bo‘lsa-da, so‘nggi uch oy ichida ularning 100 mingga yaqin askari halok bo‘lgan yoki yaralangan.

“Rossiyaning hujumkorlikni oshirishga urinishi faqat ularning o‘z yo‘qotishlarini ko‘paytirmoqda”, – deb yozdi u ijtimoiy tarmoqlarda.

Vashington hali ham tomonlarni muzokara stoliga o‘tirishiga ishonmoqda, biroq hozircha bu yo‘nalishda hech qanday harakat yo‘q. Rossiya o‘z shartlaridan qaytmayapti – ular hatto o‘zlari to‘liq egallay olmagan Donetsk hududlarini ham topshirishni talab qilmoqda. Ukraina esa bunday yon berishlarni qat’iyan rad etgan. AQSh muammoga yechim sifatida ushbu bahsli hududlarni erkin iqtisodiy zonaga aylantirishni taklif qilmoqda.

Harbiy rejalarga soya solayotgan moliyaviy inqiroz

Biroq, frontdagi harbiy harakatlar va kutilayotgan hujumlar faqatgina qurol-yarog‘ bilan emas, balki chuqur iqtisodiy inqiroz tahdidi bilan ham bog‘liq bo‘lib turibdi. Shu yilning mart oyi oxirida e’lon qilgan hisobot bu boradagi xavotirlarni yanada kuchaytirdi. Unda keltirilishicha, Ukrainaning ichki resurslari hozirgi sur’atda faqatgina yaqin ikki oyga yetishi mumkin. Agar xalqaro moliya oqimi tiklanmasa, iyun oyiga borib Kiyev urushni davom ettirish uchun zarur bo‘lgan mablag‘siz qolish xavfi ostida.

Ukrainaning 2026-yilgi iqtisodiy strategiyasi deyarli butunlay tashqi ko‘makka tayanadi. Mutaxassislarning hisob-kitoblariga ko‘ra, faqatgina AQShdan zamonaviy texnikalar sotib olish uchun 15 milliard dollar talab etiladi, umumiy tashqi ehtiyoj esa 52 milliard dollardan oshib ketgan. Ammo bu hayotiy muhim mablag‘lar yo‘li siyosiy to‘siqlar sababli to‘silib qolmoqda.

Siyosiy to‘siqlar va “qulflangan” kreditlar

Moliya masalasidagi vaziyatni Yevropa Ittifoqi va Xalqaro valyuta jamg‘armasi (XVJ) bilan bog‘liq muammolar yanada murakkablashtirmoqda. Jumladan:

• Vengriya vetosi: Yevropa Ittifoqi ajratmoqchi bo‘lgan 90 milliard yevrolik yirik kredit paketi hanuzgacha Budapesht tomonidan bloklangan. Vengriya hukumati ushbu yordamga ruxsat berish uchun “Drujba” neft quvuri faoliyatini to‘liq tiklash shartini ilgari surmoqda.
• Islohotlar kechikishi: XVJ bilan hamkorlikda ham turg‘unlik sezilmoqda. Bunga sabab — Ukraina Oliy Radasi tomonidan kutilayotgan qonunchilik islohotlarining hali ham qabul qilinmaganidir.

Shunday qilib, Ukraina aprel-may oylaridagi Rossiya hujumlarini qaytarishga tayyorgarlik ko‘rar ekan, iyun oyidagi moliyaviy “jar” yoqasida turibdi. Harbiy strategiya va iqtisodiy barqarorlik o‘rtasidagi bu poygada vaqt eng asosiy omilga aylangan.