“Ko‘p go‘sht yeyapmiz”: 2025-yil O‘zbekiston tashqaridan qancha go‘sht olib kirdi?

O‘zbekiston iste’mol bozorida go‘sht mahsulotlariga bo‘lgan talab va narxning keskin o‘sishi kuzatilmoqda. 2025-yil yakunlari bo‘yicha e’lon qilingan raqamlar shuni ko‘rsatadiki, mamlakat ichki ehtiyojni qoplash uchun import hajmini sezilarli darajada oshirishga majbur bo‘lgan.

Raqamlar gapirganda: Import hajmi va narxlar dinamikasi

O‘tgan yil davomida O‘zbekiston bozorlarida go‘sht narxi rekord darajada qimmatlashdi: mol go‘shti 23,9 foizga, qo‘y go‘shti esa 26,8 foizga yuqoriladi. Narxlarning bunday sakrashi import ko‘rsatkichlarida ham o‘z aksini topdi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, bir yil ichida 661,2 million dollarlik mol go‘shti olib kelingan bo‘lib, uning har bir kilogrammi o‘rtacha 4,2 dollarga (o‘tgan yili 3,9 dollar) tushgan.

Go‘sht importi hajmidagi o‘zgarishlar: 2024-yil va 2025-yil tahlili

O‘tgan bir yil ichida barcha turdagi go‘sht mahsulotlarini chetdan olib kelish ko‘rsatkichlari sezilarli darajada o‘sdi:

• Mol go‘shti: Import hajmi eng yuqori o‘sishni ko‘rsatgan yo‘nalishlardan biri bo‘ldi. 2024-yilda mamlakatga 93,3 ming tonna mol go‘shti keltirilgan bo‘lsa, 2025-yilga kelib bu ko‘rsatkich 156,9 ming tonnaga yetdi. Bu qariyb 68 foizlik o‘sish demakdir.
• Qo‘y go‘shti: Bu yo‘nalishda keskin sakrash kuzatildi. 2024-yilda import hajmi 13,5 ming tonnani tashkil etgan edi, 2025-yil yakuniga ko‘ra esa bu raqam 33 ming tonnaga yetib, salkam 2,5 baravarga ko‘paydi.
• Tovuq go‘shti: Parranda go‘shti importida nisbatan barqaror o‘sish qayd etildi. 2024-yildagi 61,1 ming tonnalik ko‘rsatkich 2025-yilda 64,9 ming tonnagacha ko‘tarildi.

Davlat strategiyasi: Importdan mahalliy ishlab chiqarishga

Prezident Shavkat Mirziyoyev Qishloq xo‘jaligi xodimlari bilan uchrashuvda chorvachilik tarmog‘ini inqirozdan olib chiqish va go‘sht narxini barqarorlashtirish bo‘yicha yangi choralarni e’lon qildi. 2026-yilda xorijdan 100 ming bosh qoramol va 200 ming bosh qo‘y-echki olib kelish rejalashtirilgan.

Sohadagi yangi imtiyozlar:

• Yer islohoti: Fermerlarga o‘z yerlarida chorvachilik binolarini qurish uchun 20 sotixgacha joy ajratishga ruxsat berildi.
• Subsidiya: Nasldor chorva va jo‘jalar uchun subsidiya berish tartibi yana 5 yilga uzaytirildi.
• Moliya: Xalqaro moliya institutlaridan (Jahon banki, JICA, OTB) jami 367 million dollar resurs jalb qilinmoqda.

Kelajakdagi loyihalar: Fransiya tajribasi va imtiyozli kreditlar

Hukumat chorvachilikni rivojlantirish uchun moliyaviy dastaklarni ishga solmoqda. Xususan, Jahon banki mablag‘lari chorvadorlarga 10 yil muddatga (3 yil imtiyozli davr bilan) 17 foizlik stavkada taqdim etiladi.

Shuningdek, joriy yilda Fransiya tajribasidan foydalangan holda, respublikaning 167 ta tumanida 340 ta kichik chorvachilik xo‘jaliklarini (har biri 50-60 boshli) tashkil etish ko‘zda tutilgan. Bu loyihalar umumiy qiymati 5 trillion so‘m bo‘lgan 1000 ta tashabbusning bir qismi bo‘lib, pirovard maqsad — ichki bozorni arzon va sifatli mahalliy go‘sht bilan ta’minlashdir.