Afg‘onistondan O‘zbekiston hududiga kelib qolgan samolyotlarning taqdiri hal bo‘ldi
2021-yilda Afg‘oniston “Tolibon” tomonidan egallab olinganidan so‘ng O‘zbekistonga jami 22 ta harbiy samolyot va 24 ta harbiy vertolyot uchib kelgandi. AQShning O‘zbekistondagi elchisi Jonatan Xenik jurnalistiga bergan intervyusida aviatsiya texnikalari masalasi O‘zbekiston va AQSh rasmiylari tomonidan hal qilinaganini ma‘lum qildi.
2 daqiqa o‘qiladi
2021-yilda Afg‘oniston “Tolibon” tomonidan egallab olinganidan so‘ng O‘zbekistonga jami 22 ta harbiy samolyot va 24 ta harbiy vertolyot uchib kelgandi. AQShning O‘zbekistondagi elchisi Jonatan Xenik Amerika tomoni ularni nihoyat Toshkentga ko‘chirishga qaror qilganini tasdiqladi.
16-avgust voqealari
Gap “Tolibon” hokimiyat tepasiga kelgach, afg‘on harbiylari minib qochgan samolyot va vertolyotlar haqida ketmoqda. 2021-yilning 16-avgust kuni O‘zbekiston Bosh prokuraturasi (keyinroq oxiriga qadar tekshirilmagani ma’lum qilingan) tomonidan mamlakat havo makonini ichida 585 nafar afg‘on harbiy xizmatchisi bo‘lgan 22 ta harbiy samolyot va 24 ta vertolyot kesib o‘tgani to‘g‘risida xabar berilgandi. Kuzatuv davomida Embraer-314 va MiG-29 samolyotlari to‘qnashib, Surxondaryo viloyatining Sherobod tumani hududiga qulagani, oktyabr oxirida Afg‘onistonni qayta tiklash bo‘yicha bosh inspektori (SIGAR) hisobotida toliblar tomonidan ag‘darilgan hukumatning harbiy havo kuchlariga tegishli harbiy samolyotlarning chorak qismi O‘zbekiston va Tojikistonda ekanligi ma’lum qilingan.
Harbiy aviatsiya texnikalarining taqdiri
AQShning Toshkentdagi elchisi Jonatan Xenik jurnalistiga bergan intervyusida O‘zbekiston va AQSh rasmiylari 2021-yil avgust oyida afg‘on harbiylari tomonidan O‘zbekistonga berilgan aviatsiya texnikasi taqdiri bo‘yicha kelishuvga erishganini ma’lum qildi. “Bu allaqachon rasmiy hisoblanadi. Samolyotlar O‘zbekistonda qoladi”, — dedi elchi qurilma O‘zbekistonda qoladimi, degan savolga javob berar ekan. Uning so‘zlariga ko‘ra, tomonlar allaqachon qo‘shma dasturni amalga oshirishga kirishgan. “Ushbu uskunalar hech qachon afg‘onlarniki bo‘lmagan, u doim AQShga tegishli bo‘lgan. Afg‘on harbiylari undan foydalangan, lekin biz doimo unga egalik qilganmiz”, — deb tushuntirdi Xenik.
“Tolibon” hukumatga kelgunga qadar vaziyat qanday edi?
Afg‘oniston matbuotiga ko‘ra, “Tolibon” mamlakatda hokimiyatni qo‘lga kiritgunga qadar Afg‘onistonda 164 ta jangovar samolyot bo‘lgan. Ayni damda ulardan 81 nafari qolgan, Afg‘oniston harbiy-havo kuchlari uchuvchilari samolyot va vertolyotlarning bir qismini O‘zbekiston va Tojikistonga olib o‘tishga muvaffaq bo‘lgan. O‘zbekistonga jami 22 ta harbiy samolyot va 24 ta harbiy vertolyot zarba berdi. Ular orasida Embraer EMB 314 Super Tucano, UH-60 Black Hawk, MD-530 va Mi-17 modellari bor edi.
