O‘zbekiston “Tolibon” harakatiga elektr energiyasi uchun chegirma berilganini rad etdi

O‘tgan hafta O‘zbekistonda Afg‘oniston bosh vaziri o‘rinbosari Mulla Abdul G‘ani Barodar boshchiligidagi delegatsiya muzokaralar olib bordi. Ba’zi manbalar bu uchrashuvda Afg‘onistonga elektr yetkazib berish narxlari bo‘yicha chegirma kelishib olingani haqida xabar tarqatdi. Biroq rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, hech qanday imtiyozlar berilmagan, shartnoma hali to‘liq kelishilmagan va tariflar o‘zgarmagan. 

Aslida qanday muzokaralar bo‘lib o‘tdi? 

O‘zbekiston milliy elektr tarmoqlari kompaniyasi vakillarining ma’lum qilishicha, muzokaralar davomida chegirma yoki tariflarni o‘zgartirish masalasi ko‘rib chiqilmagan. Asosiy mavzu “Surxon – Puli-Xumri” 220-500 kV kuchlanishli elektr uzatish liniyasi loyihasi bo‘lgan.  

Uchrashuv davomida loyiha xarajatlarini 252 million dollardan 222 million dollarga tushirish bo‘yicha dastlabki kelishuvga erishilgan. Buning sababi – loyihani optimallashtirish va mahalliy materiallardan ko‘proq foydalanish. Biroq bu hali yakuniy qaror emas – shartnoma faqat barcha muzokaralar tugagandan keyin imzolanadi.  

Shu bilan birga, kompaniya Afg‘onistonga elektr energiyasi yetkazib berish bo‘yicha hech qanday tarif o‘zgarishi yoki chegirma bo‘lmagani haqida rasman bayonot berdi.  

O‘zbekiston Afg‘onistonga qancha elektr eksport qiladi? 

O‘zbekiston o‘tgan yil dekabrida Afg‘onistonga 2025-yil uchun yangi elektr yetkazib berish shartnomasini imzolagan. Ushbu shartnomaning aniq narxi ochiqlanmagan.  

Avvalgi ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekiston har yili Afg‘onistonga 2 milliard kVt/soat elektr yetkazib bergan va bu orqali taxminan 100 million dollar daromad olgan.  

Ma’lumot uchun, O‘zbekiston 2002-yildan beri Afg‘onistonga elektr yetkazib beradi. 2009-yilda“Naybobot 1” va “Naybobot 2” 220 kV kuchlanishli liniyalari ishga tushirilgach, eksport hajmi sezilarli oshgan. Shunga qaramay, “Tolibon” harakati O‘zbekistonni elektr energiyasi yetkazib berishdagi uzilishlar uchun bir necha bor tanqid qilgan.