O‘zbekistonda eng kam foizli avtokreditni qaysi bank bermoqda?

Mamlakat moliya sektorida aholi va tadbirkorlik subyektlari uchun ajratilayotgan qarz mablag‘larining narxi o‘zgarishda davom etmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan 13-iyul holatiga ko‘ra taqdim etilgan tahliliy ma’lumotlarda oxirgi o‘nta ish kuni davomida tijorat banklarida kuzatilgan mikroqarz va avtokreditlar stavkalarining yakuniy hisoboti e’lon qilindi. Kuzatuvlar ushbu segmentlarda foiz yuklamasining biroz pasayish tendensiyasini ko‘rsatmoqda.

Avtokreditlar bozoridagi vaziyat

Tahlil qilinayotgan davr oralig‘ida avtotransport vositalarini sotib olish uchun ajratiladigan kreditlarning respublika bo‘yicha o‘rtacha foiz stavkasi 21,5 foizlik ko‘rsatkichdan 21,4 foizgacha arzonlashdi. Umumiy manzara fonida segmentlar kesimi turlicha ko‘rinishga ega. Xususan, jismoniy shaxslarga yo‘naltirilgan kredit turlari (mikroqarzlar va kredit kartalari hisobga olinmagan holda) bo‘yicha o‘rtacha qiymat 22,9 foizni tashkil etgan bo‘lsa, yuridik shaxslarga taqdim etilgan qarzlar bo‘yicha bu ko‘rsatkich 23,3 foiz darajasida qayd etildi.

Ushbu yo‘nalishda eng hamyonbop shartlarni yana bir bor “BRB” taqdim etdi va o‘zining moliya bozoridagi yetakchiligini saqlab qoldi. Bank taklif etgan eng minimal stavka avvalgi 18,3 foizdan 18,1 foizgacha tushdi. Shuningdek, eng arzon avtokreditlar reytingida boshqa yetakchi muassasalar ham joy olgan bo‘lib, unda “Ipoteka-bank” 18,7 foiz, “Davrbank” 19,7 foiz, “Apex bank” 20,9 foiz hamda “Aloqabank” 21,1 foizlik takliflari bilan ajralib turibdi.

Aksincha, avtokreditlar segmentida eng yuqori foiz yuklamasini belgilagan banklar ro‘yxatini 24,9 foiz ko‘rsatkich bilan “Hamkorbank” boshqarmoqda. Undan keyingi o‘rinlarda mos ravishda “Mikrokreditbank” 24,6 foiz, “Asia Alliance bank” 24,1 foiz, “TBC bank” va “Octobank” esa teng ravishda 24 foizlik foiz stavkalari bilan joylashgan.

Regulyatorning alohida tushuntirish berishicha, avtokreditlarning yakuniy qiymati ko‘plab omillarga bog‘liq. Xususan, avtomobil ishlab chiqaruvchi korxonalar yoki rasmiy dilerlik tarmoqlari bilan hamkorlikdagi maxsus dasturlar doirasida foizlar ancha past belgilanishi mumkin. Bundan tashqari, mijoz sotib olayotgan transport vositasining turi, uning ishlab chiqarilgan yili, mijoz tomonidan to‘lanadigan boshlang‘ich badal hajmi va boshqa shartlar ham foiz darajasiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.

Mikroqarzlar segmenti

Mikroqarz berish tizimida ham foizlarning umumiy pasayishi kuzatildi. Ushbu yo‘nalish bo‘yicha mamlakatdagi o‘rtacha foiz stavkasi 29,1 foizdan 29 foizlik ko‘rsatkichga pasaydi. E’tiborli jihati, ushbu umumiy hisobot kontekstida jismoniy shaxslarga ajratilayotgan kreditlar (mikroqarzlar va kredit kartalari bundan mustasno) bo‘yicha o‘rtacha foiz darajasi 22,9 foizni, korporativ mijozlar, ya’ni yuridik shaxslar ulushi esa 23,3 foizni tashkil etmoqda.

Kichik hajmdagi tezkor qarzlar bozorida eng arzon qiymatni hamon “Aloqabank” taklif qilmoqda. Muassasa o‘zining avvalgi ko‘rsatkichi — 22,8 foizlik minimal stavkasini o‘zgarishsiz saqlab qoldi. Shu bilan birga, nisbatan arzon mikrokredit beruvchi moliya tashkilotlari qatoridan “Infinbank” (24 foiz), “Trastbank” (24,1 foiz), “Asia Alliance bank” (24,2 foiz) hamda “Milliy bank” (25,2 foiz) joy olgan.

Bozorning eng qimmat takliflari guruhida esa raqamli va chakana banklar yetakchilik qilmoqda. Eng yuqori foiz miqdori “AVO bank” aksiyadorlik jamiyatida qayd etilgan bo‘lib, u 39,9 foizga yetgan. Yuqori foizli qarz taklif qiluvchi muassasalar ro‘yxatining keyingi pog‘onalaridan “Uzum bank” 38 foiz, “Davr bank” 34,7 foiz, “Ipoteka-bank” 34,1 foiz va “Ipak yuli bank” 34 foizlik ko‘rsatkichlar bilan joy olgan.